Werken als verpleegkundig specialist: kom je goed terecht?

Een nog jonge beroepsgroep is bezig een positie in de zorg te veroveren: de verpleegkundig specialist. Odile Frauenfelder is verpleegkundig specialist, bij de afdeling neonatologie van het Sophia Kinderziekenhuis, onderdeel van het Erasmus MC. Als verpleegkundige die ook medisch voorbehouden handelingen mag indiceren en uitvoeren, staat ze tussen de verpleegkundige en de arts in.

Vooruit willen

Odile Frauenfelder
Odile Frauenfelder

‘Dit beroep heeft me enorm veel gebracht’, zegt ze. ‘Het heeft me ook een bredere kijk op mensen gegeven. Verpleegkundigen specialisten zijn vaak heel erg gedreven, ze willen verder in het onderzoek, richtlijnen ontwikkelen of speciale patiëntengroepen begeleiden. Het zijn mensen die vooruit willen, het is een bijzondere tak van de verpleegkundige sport.’

Odile werkt op een intensive care voor pasgeborenen. ‘We hebben jaarlijks zo’n zestig veel te vroeg geborenen tussen de 24 tot 26 weken zwangerschap. Verder hebben we ook kinderen die een beetje te vroeg zijn of die andere problemen hebben. Te vroeg geboren baby’s hebben problemen met alle systemen, zoals de hersenen, longen, infecties, eten, groeien. Zo’n dertig tot veertig procent van die kinderen overlijdt hier en slechts 25 tot dertig procent wordt helemaal gezond.’

Casemanager

Eind jaren negentig besloot de afdeling om naar Amerikaans model een aantal verpleegkundigen meer in het medisch domein te laten werken. ‘Verpleegkundig specialisten houden zich vaak bezig met één of twee specifieke patiëntengroepen van wie ze het hele zorgproces volgen. Het verschil met een IC-verpleegkundige is dat die de gespecialiseerde verpleegkundige zorg geeft. De verpleegkundig specialist werkt in het medisch domein. Ik doe lichamelijk onderzoek, bekijk welke diagnostiek ik nodig heb en zet een behandelplan uit.’

Werken als verpleegkundig #specialist: kom je goed terecht?

‘Daarnaast zijn we als verpleegkundig specialist de casemanager. We coördineren dus het hele zorgproces rondom veel te vroeg geboren baby’s en begeleiden hun ouders. Dat gaat van voor de geboorte totdat ze thuis zijn. Het kan drie tot soms wel negen maanden duren. Soms sturen we artsen ook aan, als er verschillende medisch specialisten zijn betrokken zodat de zorg en behandeling goed op elkaar wordt afgestemd.’

Breder kijken

‘Als verpleegkundige zijn we opgeleid om breder te kijken naar de mens en de situatie. Op deze afdeling komen de problemen van de ouders en het kind bij elkaar. Voor ouders is het hebben van een kind dat vier maanden op de IC ligt, heel ingrijpend. Ik zie vaak wat voor hulp mensen nodig hebben en verwijs ze dan ook door.’

Frauenfelder wist in de eerste jaren van haar loopbaan nog niet dat ze ooit verpleegkundig specialist zou worden. ‘Ik wilde verder in de patiëntenzorg en niet het management in. Ik had een voorkeur voor het jonge leven. In 1989 werd ik neonatologie verpleegkundige, een vak dat toen nog in de kinderschoenen stond.’

‘In 2001 begon ik aan de master Advanced Nursing Practice. Belangrijke onderdelen zijn innovatie, wetenschap en onderzoeksvaardigheden. Een verpleegkundige signaleert, een verpleegkundig specialist bedenkt hoe je die problemen gaat behandelen. Het vergt een omslag van praktisch naar analytisch denken.’

Hoofdbehandelaar

Odile is ook voorzitter van de afdeling Verpleegkundig specialisten van de beroepsvereniging V&VN. Daarmee vertegenwoordigt ze zo’n 1500 collega’s op het hele medisch terrein: preventieve zorg, acute zorg, intensieve zorg, chronische zorg en geestelijke gezondheidszorg. Vooral in de GGZ staat de titel behandelaar ter discussie. ‘De Inspectie IGZ zegt dat het aantal behandelaars in de geestelijke gezondheidszorg moet worden beperkt.

Voor de verpleegkundige specialist in de GGZ zetten we in op een rol van hoofdbehandelaar in de specialistische GGZ zoals bijvoorbeeld verslavingsproblemen en ADHD. In de acute psychiatrie kan de verpleegkundige specialist in samenwerking met de psychiater en klinisch psycholoog een behandelende rol hebben. Het team bepaalt wie de rol van hoofdbehandelaar op zich neemt.’

Salaris

De positie van de verpleegkundig specialist is kortom nog niet onomstreden. Op de werkvloer gaat de samenwerking goed, zegt Frauenfelder. Politiek gezien zijn er nog hobbels te nemen zoals rond de bekostiging. Een verpleegkundig specialist verdient bijvoorbeeld ongeveer hetzelfde als een IC-verpleegkundige. ‘Dat is een rare situatie. Ik kijk nu samen met NU’91 naar wat een verpleegkundig specialist kost. Er is nog geen uurtarief.’

Een nog jonge beroepsgroep is bezig een positie in de #zorg te veroveren: de verpleegkundig specialist

Nog bewijzen

Verder ontstaat er concurrentie tussen de verpleegkundig specialisten en de medisch specialisten. ‘We kunnen nog niet zelfstandig declareren. De diagnose behandel combinaties vereisen dat een medisch specialist een patiënt ziet. Veel zaken kunnen net zo goed door een verpleegkundig specialist worden uitgevoerd als door een medisch specialist. Als ze dat gaan merken in het medisch specialistentarief, vinden ze dat niet leuk. Dat is een lastige discussie.’

Ook bij de zorgverzekeraars zit nog wel een hobbel. ‘Ze zijn nog niet overtuigd van de kwaliteit en zijn bang voor dubbele declaraties. Ze vrezen dat de verpleegkundig specialist vaak toch een medisch specialist om consult zal vragen. Bovendien mogen we nog maar sinds 1 januari 2012 medisch voorbehouden handelingen indiceren en uitvoeren. De periode om ons te bewijzen is er nog helemaal niet geweest.’

Opleiding is zwaar

De duale masteropleiding die opleidt tot verpleegkundig specialist is pittig, vertelt Odile. ‘Als je goed kunt analyseren is het best te doen. Wel moet je veel projecten en werkstukken maken naast je baan en dat maakt het zwaar. Ook willen niet alle verpleegkundigen aan de medische verantwoordelijkheid. Verpleegkundigen kiezen toch vaak meer voor de verzorgende kant.’

Odile Frauenfelder kun je zien op haar werk in een recente aflevering van tv-serie ‘Kleine Baby’s, Grote Zorg’ op SBS6. Door Martin Zuithof. Dit artikel verscheen 9 april in Intermediair.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *