Buurtzorg: geen managers, geen uitstroom

Wijkverpleegkundigen zijn vaak gelukkig in de wijk. Zeker bij Buurtzorg Nederland, dat twee keer werd uitgeroepen tot beste werkgever.

‘Een Buurtzorgteam ontstaat meestal als een groep verpleegkundigen en ziekenverzorgenden besluit zich bij ons aan te sluiten’, vertelt Gertje van Roessel, regiocoach bij Buurtzorg Nederland. ‘Het zijn zelfsturende teams, zonder managers of teamleiders. Het is ook niet zo dat hoger opgeleiden in een team de leiding nemen, want iedereen brengt zijn eigen expertise in. Een zelfsturend team kun je zien als een eigen onderneming waarvoor iedereen binnen de groep verantwoordelijk is. Elk team valt direct onder de directeur Jos de Blok.’

Zelfstandig krijgen van de patiënt

Gertje van Roessel is al sinds 2008 een van de veertien regiocoaches bij Buurtzorg Nederland. Van oorsprong is ze zelf ook verpleegkundige. Ze werkte lang in de psychiatrie en in de thuiszorg. Ze adviseert verpleegkundigen die een Buurtzorgteam willen opzetten en begeleidt teams bij allerlei ontwikkelingsvragen.

Sinds de oprichting in 2006 door Jos de Blok groeide Buurtzorg Nederland uit tot de grootste Nederlandse thuiszorgorganisatie met zo’n 5800 medewerkers. Tweederde van medewerkers bestaat uit wijkverpleegkundigen (niveau 4 en 5, mbo en hbo) en eenderde zijn wijkziekenverzorgenden (niveau 3, mbo). Samen doen ze alle zorg bij een patiënt. De focus van Buurtzorg ligt niet bij een hoge productie, maar bij het snel zelfstandig krijgen van de patiënt.
Buurtzorg: geen functioneringsgesprekken, geen uitstroom

Altijd een bekend gezicht

De teams zijn ondernemingen op zich, schetst Van Roessel. ‘Ze zoeken een eigen kantoor en knappen dat ook zelf op. Daarna leggen ze contact met verwijzers voor de aanmelding van patiënten, werken samen met netwerken in de wijk en zijn voor alles verantwoordelijk. Teams zijn dag en nacht bereikbaar, waarbij de telefonische bereikbaarheid ’s nachts circuleert. Patiënten krijgen altijd een bekende zorgverlener aan het bed omdat teams uit maximaal twaalf verpleegkundigen en ziekenverzorgenden bestaan.’

Buurtzorg is twee jaar achtereen uitgeroepen tot beste werkgever. Hoe komt dat?

Van Roessel: ‘Medewerkers zijn heel blij met de vrijheid die ze hebben. Ze hebben geen last van onnodige managers en bureaucratie. Buurtzorg is georganiseerd op basis van vertrouwen in professionals. Ze worden zo min mogelijk door regelgeving of andere poespas beperkt. Onze verpleegkundigen worden heel erg gewaardeerd door de patiënten en door de organisatie. Ik heb nog nooit bij een organisatie gewerkt met zo’n positieve sfeer en energie.’

Heeft Buurtzorg ook een loopbaanbeleid?

‘We vinden het belangrijk dat medewerkers zich blijven bekwamen, maar we leggen niets op. We reserveren een vast percentage van de loonsom als opleidingsbudget, maar medewerkers zelf moeten daarbij de initiatieven nemen. Het gaat er ook niet om dat ze zich scholen in een bepaald specialisme. In onze visie zijn verpleegkundigen generalisten die patiënten op alle gebieden moeten kunnen begeleiden. Het team speelt bij cliëntbesprekingen en casuïstiek een rol. Intervisie is een mogelijkheid, maar is geen doel op zich. We houden geen functioneringsgesprekken, wel moedigen we jaargesprekken aan. Over een onderwerp als het onderhouden van externe contacten gaat het team altijd het gesprek aan.’

Wat is de rol van de Buurtzorg Academie in samenwerking met enkele hogescholen binnen het loopbaanbeleid?

‘Dat is aan het veranderen. We komen terug van klassikaal onderwijs van eens per twee weken naar school, omdat die vorm te aanbodgericht bleek te zijn. We ontwikkelen nu een leeromgeving die voor ieder teamlid toegankelijk is. Mensen leren op verschillende manieren. Leerstof is ook op verschillende manieren aan te bieden. Te denken valt aan e-learning, instructiefilms, klinische lessen, stages, klassikale lessen, probleembesprekingen. We proberen om zo veel mogelijk vormen te benutten en de juiste vorm bij de leerstof en leervragen te kiezen. Dat sluit beter aan bij vragen als: waar sta ik nu en wat wil ik in de toekomst? Verder willen we de mogelijkheid om via de Buurtzorg Academie mbo- en hbo-diploma’s en post-hbo te halen.’
Buurtzorg Nederland is twee jaar achtereen uitgeroepen tot beste werkgever. Hoe komt dat?

Is er ook doorstroming bij Buurtzorg naar andere banen in de verpleegkunde of management?

‘We hebben bij Buurtzorg heel weinig uitstroom. Een punt is dat het vak van wijkverpleegkundige nog niet erg “hot” is bij jongeren. Als ze kiezen voor de verpleging, is thuiszorg niet het meest populaire specialisme, maar zijn dat vaak de meer technische specialismen.

Van oudsher blijven wijkverpleegkundigen vaak hun hele loopbaan in de wijk. Dat is binnen Buurtzorg waarschijnlijk ook zo, alleen hebben we nog maar een korte geschiedenis. Je ziet wel dat wijkverpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden zich in hun vak willen blijven ontwikkelen. Binnen onze organisatie willen we ze aan alle kanten prikkelen om verder te leren en zich te ontwikkelen.’

door Martin Zuithof, 14-05-2013. Verschenen in: Intermediair

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *